
======================================================================
LibreOffice 24.2 ReadMe
======================================================================


For the latest updates to this readme file, see https://git.libreoffice.org/core/tree/master/README.md

Afaylu agi yegber talɣut taxatart ɣef useɣẓan LibreOffice. Yelha limer ad teɣreḍ talɣut agi s wudem leqqayen send asebded.

Tadukli LibreOffice d nettat i d tamasayt ɣef tneflit n ufaris-a, yerna tessutur seg-k akken ad tettekkiḍ deg tdukli-a. Ma telliḍ d aseqdac amaynut, tzemreḍ ad terzuḍ ɣer usmel n LibreOffice, anda ara tafeḍ ddeqs n yisallen ɣef usenfaṛ LibreOffice akked d tdukliwin illan deffir-s. Ddu ɣer https://www.libreoffice.org/.

LibreOffice d ilelli i yal aseqdac?
----------------------------------------------------------------------

LibreOffice d ilelli i useqdec i yal yiwen. Tzemreḍ ad tesbeddeḍ LibreOffice di deqs n iselkimen, tzemreḍ ad tesqedceḍ i yal iswi tebɣiḍ (am useqdec deg tzenzit, anabḍan, tanedbelt tazayezt neɣ aseldem). I telɣut leqqyen tasemmadant wali aḍris n uselkin i d-yeddan akked d usider n LibreOffice.

Acuɣer  LibreOffice d ilelli i yal yiwen?
----------------------------------------------------------------------

Tzemred ad tesqedceḍ anɣel agi n LibreOffice baṭel acku imttekkiyen d wid d-yettmuddun tallalt s yedrimen feṣlen, sneflin, sekyeden, suqlen, uran tasemlit, mudden-d tallalt, meslayen ɣef ufaris, udiq mudden-d tallalt s deqs n tarrayin akken LibreOffice ad yili amek yella ass-a - d aseɣẓan n tiffurasa n uɣbalu yeldin ifazen i uxxam neɣ i umahil.

Ma tḥemmleḍ ayen qeddcen, u tebɣiḍ ad tḍemneḍ LibreOffice ad ilḥu aṭas ɣer zdat, ma ulac aɣilif, εreḍ ad tettekkiḍ deg usenfaṛ - wali https://www.documentfoundation.org/contribution/ i ugar n yisallen. Yal yiwen izmer ad ittekki akken ibɣa.

----------------------------------------------------------------------
Tamawt ɣef usebded
----------------------------------------------------------------------

LibreOffice yesra lqem amaynut n Java Runtime Environment (JRE) akken ad yeddu imeṛṛa. JRE ur ittekki ara deg usebded n LibreOffice, yessek ad yettwasebded i yiman-is.

Israyen n unagraw
----------------------------------------------------------------------

Akka s umatu, yelha limer ad tesbeddeḍ LibreOffice s tarrayin n usebded i d-yemmal lqem inek Linux (am Ubuntu Software Center, ticki d Linux Ubuntu). Acku d trarrayt tafessast akken ad tawiḍ asebded yella usefrar akked unagraw. Di tilawt, LibreOffice yettwasebded s wudem amezwer makken yebded n ungraw inek n wammud Linux.

Amsebdad agi LibreOffice "afulman" yettunefk-d i yiseqdacen yesran ad walin, wid yebɣan irayen ilmisen neɣ israyen nniden.

* Linux Kernel version 3.10 or higher;
* glibc2 version 2.17 or higher;
* FreeType version 2.8.0 or higher;
* GTK version 3.20 or higher;
* Gnome 3.18 or higher, with the at-spi2 1.32 package (required for support for assistive technology [AT] tools), or another compatible GUI (such as KDE, among others).

Deqs n tussiwin n Linux ig llan deg yiwet n tussa, yezmer daɣen ad ilin iɣewwaṛen n usebded yemgaraden (KDE mgal Gnome, atg.). KRa n tussiwin ttmuddunt-d lqem nsent "native" n LibreOffice, ig zemren ad yegber tulimisin yemgaraden n lqem agi n LibreOffice azayez. Tzemreḍ ad tesbeddeḍ lqem LibreOffice azayez ɣer idis n lqem native. Acu kan, yelha limer ad tekkseḍ lqem "native" send asebded n lqem agi azayez. Wali tasemlit n tussa yinek i wugar n telɣut leqqayen ɣef wamek ad eggeḍ aya.

Yalha limer yal tikelt ad teḥerzeḍ anagraw inek d isefka yinek send tukksa neq asebded n iseɣzanen.

Tebbet ma yella ɣuṛ-k deqs n tkatut ɣef ukaram askudan udiɣ ɣur-k izerfan n tɣuri, tira d uselkem. Mdel akk iseɣzanen nniḍen send ad tebduḍ asebded.

Asebded n LibreOffice ɣef inagrawen Linux yebnan ɣef Debian/Ubuntu
----------------------------------------------------------------------

I tinaḍin n usebded n ukemmus utlayan (seld asebded n lqem n tutlayt Taglizit US n LibreOffice), Ɣaṛ ma ulac aɣilif, tigezmi daw agi yettusemman Sebded akemmus utlayan.

Ticki tessefruriḍ aɣbar i d-sidreḍ, agbur yettwasefrurin ad iban deg ukaram. Ldi asfaylu n umsefrak n ifuyla sakin ddu ɣer ukaram ibeddun s "LibreOffice_" yettwaseḍfren s wuṭṭun n lqem akked talɣut ɣef telɣubliṭ.

Akarm yegber akram nniḍen s yisem "DEBS".  Ddu ɣer ukaram "DEBS". 

Sit s tqeffalt tayeffust deg ukaram sakin fren "Lditadiwent". Asfaylu n tdiwent ad-yeldi. Seg izirig n tladna n usfaylusekcem taladna yagi (Ak-d-yettusuter usekcem n wawal uffir inekl send aselkem n tladna) :

Tiludna agi ad sbedent LibreOffice d ikemmusen ines ɣef tnarit (tzemreḍ aten-t-sukkneḍ sakin aten-t-senṭeḍeḍ ɣeg usfaylu n tdiwent mačči ara turiṭ-enṭ):

sudo dpkg -i *.deb

Akala n usebded yemmed yakan ihi tura yessefk ad twaliḍ tignitin n yesnasen iméṛṛan LibreOffice ɣef umuɣ Isnasenn twennaṭ n tnarit inek.

Asebded n LibreOffice ɣef inagrawen Linux yebnan ɣef Fedora, Mandriva neɣ inagrawen Linux nniḍen iseqdacen ikemmusen RPM
----------------------------------------------------------------------

I tinaḍin n usebded n ukemmus utlayan (seld asebded n lqem n tutlayt Taglizit US n LibreOffice), Ɣaṛ ma ulac aɣilif, tigezmi daw agi yettusemman Sebded akemmus utlayan.

Ticki tessefruriḍ aɣbar i d-sidreḍ, agbur yettwasefrurin ad iban deg ukaram. Ldi asfaylu n umsefrak n ifuyla sakin ddu ɣer ukaram ibeddun s "LibreOffice_" yettwaseḍfren s wuṭṭun n lqem akked talɣut ɣef telɣubliṭ.

Akarm yegber akram nniḍen s yisem "DEBS".  Ddu ɣer ukaram "DEBS". 

Sit s tqeffalt tayeffust deg ukaram sakin fren "Lditadiwent". Asfaylu n tdiwent ad-yeldi. Seg izirig n tladna n usfaylusekcem taladna yagi (Ak-d-yettusuter usekcem n wawal uffir inekl send aselkem n tladna) :

For Fedora-based systems: sudo dnf install *.rpm

I yinagrawen yebnan ɣef  Mandriva: sudo urpmi *.rpm

I yinagrawen nniḍen yebnan ɣef RPM (openSUSE, atg.): rpm -Uvh *.rpm

Akala n usebded yemmed akka tura, udiɣ ad tafeḍ tignitin n yesnasen akk n  LibreOffice ɣef wumuɣ Isnasen/Office n usufelaru yinek.

Ma ulac, tzemreḍ ad tesqedceḍ askript 'install' yellan deg ukaram yugaren aɣbar agi akken ad teselkmeḍ asebded am useqdac. Askript ad yeswel LibreOffice s umaɣnu yines deg usebded agi, yettwabrez seg umaɣnu  LibreOffice amagnu. Wali d akken ayagi ur yessebdad ara kra n iferdisen n unagram am iferdisen n wumuɣ n twennaṭ d ikalasen n tewsit MIME n twennaṭ.

Tamawt ɣef umsidef ɣer twennaṭ n tnarit i tussiwin Linux ur ḥuzant ara tinaḍin nnig-a
----------------------------------------------------------------------

Tzemreḍ ad tesbeddeḍ s wudem fessusen LibreOffice ɣef tussiwin nniḍen Linux ur ḥuzant ara tinaḍin n usebded. Timeẓri tagejdant anida yezmer ad yili wemgired d amsidef ɣer twennaṭ n tnarit.

Ikaramen RPM (neɣ DEB akken i tella teswiεt) gebren daɣen akemmus ittusemman libreoffice24.2-freedesktop-menus-24.2.0.1-1.noarch.rpm (neɣ libreoffice24.2-debian-menus_24.2.0.1-1_all.deb, akken i tella teswiεt, neɣ win i t-icban). Wa d akemmus i yal tussa n Linux i issefraken isefra/isemtar n Freedesktop.org (https://en.wikipedia.org/wiki/Freedesktop.org), yerna ittunefk-d i usebded ɣef tussiwin nniḍen n Linux ur ḥuzant ara tinaḍin agi i d-ittunefken nnig-a.

Asebded n ukemmus utlayan
----------------------------------------------------------------------

Sider akemmus utlayan n tutlayt n telɣubliṭ i tebɣiḍ. Ikemmusen llan deg anida anida yella weɣbaṛ n usebded agejdan. Seg umsefrak n ifuyla Nautilus, Suffeɣ-d aɣbaṛ i d-sidreḍ ɣer ukaram (amedya tanarit inek). Tebbet ma yella teffɣeḍ akk seg isnasen n LibreOffice (ula seg usenker arurad ma yella yermed).

Ddu ɣer ukaram anida id tesufruriḍ akemmus utlayan i d-sidreḍ.

Tura, ddu ɣer ukaram ig ttwarnan deg ukala n usefruri. Amedya, akemmus utlayan n teqbaylit i unagraw yebnan ɣef Debian/Ubuntu 32-bit, akaram yettusemma LibreOffice_, rnu-yas talɣut n lqem, rnu yas Linux_x86_langpack-deb_kab. 

Tura ddu ɣer ukaram anida ig gebren ikemmusen ara tesbeddeḍ. Ɣef inagrawen yebnan ɣef Debian/Ubuntu, akaram d DEBS. ɣe inagrawen Fedora, openSUSE ɣeɣ Mandriva, akaram d RPMS.

Seg umsefrak n ifuyla Nautilus, Sit s tqeffalt tayeffust deg ukaram sakin fren taladna "Ldi di tdiwent". Deg usfaylu n tdiwent i d-ldiḍ yakan, selkem taladna akken ad tesbeddeḍ akemmus utlayan (s tludna yagi akka daw-a, ad yettusuter usekcem n wawal uffir n useqdac root): 

I yinagrawen yebnan ɣef Debian/Ubuntu: sudo dpkg -i *.deb

For Fedora-based systems: su -c 'dnf install *.rpm'

I yinagrawen yebnan ɣef  Mandriva: sudo urpmi *.rpm

I  yinagrawen nniḍen yebnan ɣef RPM (openSUSE, atg.): rpm -Uvh *.rpm

Now start one of the LibreOffice applications - Writer, for instance. Go to the Tools menu and choose Options. In the Options dialog box, click on "Languages and Locales" and then click on "General". Dropdown the "User interface" list and select the language you just installed. If you want, do the same thing for the "Locale setting", the "Default currency", and the "Default languages for documents".

Ticki teslugneḍ iɣewwaren-agi, ssed ɣef Ih. Tankult n udiwenni ad temdel u ad twaliḍ izen n telɣut ara k-d-yinin belli ibeddilen-inek ur ttarmaden ara alam teffeɣeḍ u tsekkereḍ tikkelt-nniḍen LibreOffice (Ur tettu ara daɣen ad teffeɣeḍ seg usekker arurad ma yekker QuickStarter)

Tikelt nniḍen ara yekker LibreOffice, ad yekker deg tutlayt i tesbeddeḍ akka tura.

----------------------------------------------------------------------
Ugur di tnekra n useɣzan
----------------------------------------------------------------------

Difficulties starting LibreOffice (e.g. applications hang) as well as problems with the screen display are often caused by the graphics card driver. If these problems occur, please update your graphics card driver or try using the graphics driver delivered with your operating system.

----------------------------------------------------------------------
Inegzumen
----------------------------------------------------------------------

Ala inegzumen kan n unasiw (tuddsa n tqaffalin) ur nettuseqdac ara ɣef unagraw n wammud zemren ad ttusqedcen ɣef LibreOffice. Ma yella tuddsa n tqeffalin di LibreOffice ur tetteddu ara ad tettwaglem s tallalt n LibreOffice, senqed anegzum agi n unasiw ma yella ur yettewaseqdec ara yakan deg unagraw n wammud. Akken ad tesseɣtiḍ tilla am tigi, tezemreḍ ad tesnifleḍ asukki n inegzumen n unasiwn unagraw n wammud. Tzemreḍ daɣen ad tesnifleḍ akk isukkiyen n tqeffalin di LibreOffice. I wugar n telɣut ɣef usentel agi, ddu ɣer tallalt n  LibreOffice neɣ ɣer tsemlit n n unagraw n wammud inek.

----------------------------------------------------------------------
Asewḥel n ufaylu
----------------------------------------------------------------------

S lexṣas, argel n ufaylu yermed di LibreOffice. De uẓeṭṭa isseqdacen aneggaf Network File System (NFS), aɛessas n wergal n umessaɣ NFS ilaq ad yermed. Iwakken ad tsexsiḍ argel n ufaylu, ẓreg askript soffice u beddel izirig "export SAL_ENABLE_FILE_LOCKING" ɣer "# export SAL_ENABLE_FILE_LOCKING"Ma tsexsiḍ argel n ufaylu, izerfan n tira n isemli ur yesɛu ara tamara i weseqdac amezwaru ara yeldin isemli.

----------------------------------------------------------------------
Amlazmar udlif
----------------------------------------------------------------------

S lexṣas, LibreOffice ismenyaf timeẓri icebḥen n tugniwin ɣef urured. Ma twalaḍ tella taẓeyt s sseba n tugniwin, ssexsi "Ifecka - Tinefrunin - LibreOffice - Tamuɣli - Seqdec amzay", ayagi yezmer ad iɛiwen. 

----------------------------------------------------------------------
Tamawt taxatart ɣet tettwaddef
----------------------------------------------------------------------

I wugar n yisallen ɣef tmahilin n tuffart n LibreOffice, rzu ar https://www.libreoffice.org/accessibility/

----------------------------------------------------------------------
Tallalt i iseqdacen
----------------------------------------------------------------------

Asebter agejdan n tallalt ittak-d ddeqs n yiberdan n tallalt ɣef LibreOffice. Ahat tella ya tririt i usteqsi inek - wali deg Ugraw n Tmezdagnut deg https://www.documentfoundation.org/nabble/ neɣ nadi iɣbaṛen n tebdart n yeznan 'users@libreoffice.org' deg https://www.libreoffice.org/lists/users/. Tzemreḍ daɣen ad tazneḍ isteqsiyen-ik ɣer users@libreoffice.org. Ma tebɣiḍ amulteɣ ɣer tebdart (akken ad tawiḍ tiririt s yimayl), azen imayl ilem ɣer: users+subscribe@libreoffice.org.

Wali daɣen aḥric n yisteqsiyen yezgan deg yismel n LibreOffice.

----------------------------------------------------------------------
Azen ineqqisen n wuguren & inezriyen
----------------------------------------------------------------------

Our system for reporting, tracking and solving bugs is currently Bugzilla, hosted at https://bugs.documentfoundation.org/. We encourage all users to feel entitled and welcome to report bugs that may arise on your particular platform. Energetic reporting of bugs is one of the most important contributions that the user community can make to the ongoing development and improvement of LibreOffice.

----------------------------------------------------------------------
Attekki
----------------------------------------------------------------------

Tamɣiwent LibreOffice ad d-tesfaydi aṭas ma tettekkiḍ deg usnefli n usenfar-agi axatar Open Source.

S yisem-ik d aseqdac, tettekkiḍ yakan deg usnefli n umseḍfer u nebɣa ad k-nsebɣes iwakken ad tettekkiḍ ugar s teɣzi n wakud di temɣiwent. Rnu-d ɣer-neɣ u rzu ɣer usebter n useqdac deg yismel n LibreOffice.

Amek ara tebduḍ
----------------------------------------------------------------------

Ttawil ifazen akk i uttekki, d altaɣ ɣer yiwet neɣ ugar gar tebdarin-neɣ n umeslay, ḍefṛ-itt kra n wakud, seqdec iɣbaṛen n yimaylen i wakken ad twulfeḍ ddeqs n yisental ibdan segmi d-teffeɣ tengalt taɣbalut n LibreOffice di Tubeṛ 2000. Mi twulfeḍ, azen imayl n usenked u tkecmeḍ ɣer terbaɛt. Ma twulfeḍ isenfaren Open Source, muqel ar tebdart n wayen i iḥwaǧ usenfar, ma yella kra ɣef wayen i tebɣiḍ ad tɛiwneḍ deg yismel n LibreOffice.

Multeɣ
----------------------------------------------------------------------

Atent-aya kra n tebdarin n yifurumen anida i tzemreḍ ad lteɣeḍ https://www.libreoffice.org/get-help/mailing-lists/

* Amayut: nnounce@documentfoundation.org *recommended to all users* (light traffic)
* Tabdart tamatut n iseqdacen: users@global.libreoffice.org *easy way to lurk on discussions* (heavy traffic)
* Asenfar Marketing: marketing@global.libreoffice.org *beyond development* (getting heavy)
* Tabdart tamatut n usnefli : libreoffice@lists.freedesktop.org (heavy traffic)

Ddu ɣer yiwen n usenfar neq ugar
----------------------------------------------------------------------

Tzemred ad muddeḍ afus deg usenfa r agi aɣbalu yeldin axatar ɣas akken ur tessined ara aṭas tardagt n iseɣẓanen neɣ taneflit.

Nessaram d akken ad tferḥ€ḍ s useqdec n LibreOffice 24.2 amaynut udiɣ ad tedduḍ ɣer-neɣ s srid.

Tarbaɛt LibreOffice

----------------------------------------------------------------------
Tangalt n uɣbalu yettuseqdacen/Yettusniflen
----------------------------------------------------------------------

Portions Copyright 1998, 1999 James Clark. Portions Copyright 1996, 1998 Netscape Communications Corporation.